Nedir?

Beyine oksijen ve şeker (glukoz) sağlayan kan akımının aniden azalması sonucunda geçici olarak ortaya çıkan bilinç kaybı bayılma (senkop) olarak isimlendirilir. Sağlıklı çocuk ve ergenlerde sık karşılaşılan bir olaydır ancak olası ciddi sebeplerin dışlanması gerekir. Basit bayılma (vazovagal senkop) vücuttaki otonom sinir sisteminin uyarılması sonucunda gelişebilir. Otonom sinir siteminin uyarılmasına ani ağrı, aşırı kaygı ya da aşırı heyecan yol açabilir. Özellikle havasız, sıcak bir ortamda ayakta uzun süre durma sonucunda ortaya çıkan bayılma ayaklar ve bacaklarda kanın göllenmesi sonucunda daha az kanın beyine gitmesi nedeniyledir. Ailede bayılma öyküsü basit bayılmada görülebilir ancak ailede egzersizle ilişkili bayılma ya da ani ölüm öyküsünün olması çok daha ciddi bir kalp damar hastalığı olabileceğini akla getirmelidir. 

Bazı bayılmalar kalbin çalışmasındaki sorunlar nedeniyle ortaya çıkabilir. Örneğin bilinç kaybı kalp ritminin ve kalp hızının düzensizliklerinden kaynaklanabilir. Beyine pompalanan kanın hacmindeki değişiklikler de bayılmaya yol açabilir.
Kalp nedenli bayılma öncesinde genellikle öncelik eden belirtiler (bayılmanın olmak üzere olduğunu düşündüren) yoktur. Genellikle egzersiz sırasında oluşur. Çocuk aniden düşer ve beraberinde genellikle yaralanmalar olur. Bayılmadan sonra kalp damar sitemi normal görünebilir. Kalp nedenli bayılma sıklıkla doğuştan kalp hastalıklarına, kardiyomiyopati olarak isimlendirilen kalp kasının hastalıklarına (kalp kasının kalınlaşmasıyla seyreden hipertrofik kardiyomiyopati ve kalp boşluklarının genişlemesiyle seyreden dilate kardiyomiyopati) veya ritm bozukluklarına bağlı gelişir. Ritm bozuklukları genellikle kalp atımlarının çok hızlı ya da çok yavaş olması sonucunda gelişir. 
Erişkinlerde sık görülür. Çocuklarda gerçek sıklığı bilinmemekle birlikte bazı çalışmalarda acil servis başvurularının % 3’üne varan oranlarda görüldüğü bildirilmektedir.

Etkileri Nelerdir?

Beyine giden kan akımının azalması sonucu ortaya çıkan bayılma öncesinde hastalarda baş dönmesi, halsizlik, boşluğa düşüyormuş hissi görülebilir. Bilinç kaybı öncesi görülen bu belirtiler dışında görülebilecek diğer belirtiler bulanık görme, bulantı, sıcak basması olarak sayılabilir. Bilinç kaybı ve düşmeye bağlı yaralanmalara yol açabileceği için bayılma önemlidir.

Nasıl Tedavi Edilir?

Kalp dışı sebeple bayılması olanlarda hastanın ayaklarını yukarı kaldırıp yatırmak yeterlidir. Bayılma atakları sık değilse daha ileri bir tedavi gerekli değildir. Genellikle ilk müdahaleden sonra kısa sürede (dakikalar içinde) hasta tamamen düzelir.
Bayılmayı tedavi etmek için buna yol açan olayları bilmek gerekir. Bazı hastalarda (özellikle sık tekrarlayan bayılması olanlarda) sebebi belirlemek için  “eğik masa (tilt table)” adı verilen bir cihaz kullanılarak inceleme yapılır. Duygusal gerginlikler, uykusuzluk, açlık, şiddetli ağrı gibi uyaranlar bayılmaya yol açabilirler.
Kalp sebepli bayılma bayılmaya yol açan kalbe ait sebebin ortadan kaldırılmasıyla tedavi edilebilir. Örneğin ritm düzensizliklerine bağlı bayılma ilaçlarla, kalp pili takılarak ya da başka birtakım girişimler yapılarak tedavi edilebilir.